Gull og silfur á afslætti – tækifæri sem kemur ekki oft

ALÞJÓÐA GULLRÁÐIÐ – KÖNNUN MEÐAL SEÐLABANKA HEIMSINS 89% SVARENDA TELJA AÐ SEÐLABANKAR AUKI VIÐ GULLFORÐA SINN. Seðlabankar hafa safnað að meðaltali 1.000 tonnum af gulli á ári undanfarin fjögur ár, sem er veruleg aukning frá meðaltalinu sem var um 500 tonn á ári áratuginn þar á undan. Þessi verulega aukni hraði í gullsöfnun hefur átt sér stað samhliða vaxandi pólitískri og efnahagslegri óvissu sem hefur gert mat og ákvarðanatöku þeirra sem stýra gjaldeyrisforða seðlabanka sífellt erfiðari. Könnun Alþjóða gullráðsins um gullforða seðlabanka árið 2026 (Central Bank Gold Reserves – CBGR) var framkvæmd á tímabilinu 5. febrúar til 19. maí. Þar sem meirihluti svara barst eftir að átökin í Mið-Austurlöndum hófust veitir könnun þessa árs góða innsýn í hvernig seðlabankastjórar líta á gull í ljósi áframhaldandi geopólitískrar ólgu. Í ár var sett nýtt met með 76 svörum, fleiri þátttakendum en árið á undan og mestu þátttöku sem mælst hefur frá því könnunin var fyrst gerð fyrir níu árum. Úrtakið endurspeglar seðlabankasamfélagið mjög vel, bæði landfræðilega og hvað varðar magn gulls í eigu bankanna. Þessi mikla þátttaka er sterkt merki um áhuga og þátttöku seðlabanka í gullmarkaðnum. Svörin dýpka skilning okkar á hlutverki gulls í stjórnun gjaldeyris- og varasjóða. Alþjóða gullráðið vill færa öllum þeim seðlabönkum sem gáfu sér tíma til að taka þátt í könnuninni sérstakar þakkir. Þátttaka þeirra og vel ígrundað framlag er afar verðmætt. Helstu niðurstöður Líkt og niðurstöður fyrri kannana hafa sýnt halda seðlabankar áfram að hafa jákvæðar væntingar til gulls. Yfirgnæfandi meirihluti svarenda (89%) telur að gullforði seðlabanka á heimsvísu muni aukast á næstu 12 mánuðum. Í ár gerir metfjöldi seðlabanka heimsins, eða 45% svarenda, ráð fyrir að þeirra eigin gullforði muni einnig aukast á sama tímabili. Flestir aðrir svarendur búast við óbreyttri stöðu, en 1% telja að gullforði þeirra stofnunar muni minnka. Frammistaða gulls á krepputímum, dreifing áhættu í eignasöfnum og vernd gegn verðbólgu eru meðal helstu ástæðna þess að seðlabankar halda gullforða. Að auki er gull sem vörn gegn geopólitískri áhættu og sem hluti af stefnu um fjölbreytni varasjóða meðal ástæðna þess að seðlabankar auka hlutdeild gulls. Meirihluti svarenda (74%) telur að eignir í bandaríkjadal muni vera lítillega eða verulega minni hluti af alþjóðlegum varasjóðum eftir fimm ár. Svarendur telja jafnframt að hlutdeild annarra gjaldmiðla, svo sem evrunnar og renminbi (kínverska júanins), verði óbreytt á sama tímabili, á meðan gullforði muni aukast. Í könnun þessa árs voru svarendur spurðir að því hvernig þeir hygðust fjármagna ný gullkaup. Helmingur svarenda sagðist myndu gera það í gegnum innlent kaupakerfi í eigin gjaldmiðli, en 38% sögðust myndu fjármagna kaupin með sölu á öðrum eignum úr varasjóðum sínum. Bank of England er áfram vinsælasti geymslustaður gulls meðal svarenda, en 57% nefndu bankann sem varðveisluaðila. Seðlabankar halda þó áfram að dreifa geymslu gulls á fleiri staði. Innlend geymsla var næstvinsælust með 49%, þar á eftir kom Bank for International Settlements með 16% sem er lítilsháttar aukning frá fyrra ári. Val á Swiss National Bank sem geymslustað fyrir gull dróst hins vegar verulega saman og féll úr 12% árið 2025 niður í 6%. Athyglisverð aukning varð á breytingum á geymslustöðum gulls í könnun þessa árs. Níu prósent svarenda sögðust hafa aukið innlenda geymslu á síðustu 12 mánuðum og 10% sögðust hafa dreift geymslu sinni á fleiri erlenda staði, samanborið við 5% og 2% í könnun síðasta árs. Sama þróun sést í framtíðaráætlunum: 7% svarenda hyggjast auka innlenda geymslu gulls og 9% hyggjast dreifa geymslu sinni á fleiri erlenda staði á næstu 12 mánuðum.

GULLVERÐSPÁR HELSTU SPÁAÐILA FYRIR ÁRIÐ 2026 Gullverð hefur lækkað frá því hámarki sem það náði 28 janúar 2026, þegar það fór tímabundið yfir 5.590 bandaríkjadali á únsu. En hvert er líklegt að verðið verði í lok þessa árs? Gullmarkaðurinn hefur tekið saman spár helstu spáaðila um gullverð. Við notumst aðeins við spár virtustu fjármálastofnana heims um þróun á gull- og silfurverði. Þegar þetta er skrifað er gullverð um 4.780 bandaríkjadalir á únsu Helstu fjármálastofnanir spá því að gullverð muni enda árið 2026 á bilinu 5.400–6.300 bandaríkjadalir á únsu. Þrátt fyrir skarpa leiðréttingu í mars 2026 halda flestir greiningaraðilar áfram að vera jákvæðir og líta á nýlega verðþróun sem samþjöppun innan langtímahækkunar á gullverði. Væntingar um hækkun eru því á bilinu 13–32%. Verðmarkmið í lok árs 2026 Nýlegar uppfærslur á spám frá helstu fjármálastofnunum eftir sveiflur á fyrsta ársfjórðungi 2026: J.P. Morgan : 6.300 dalir á únsu (hækkað úr 5.055 dölum í febrúar 2026) Wells Fargo : 6.100–6.300 dalir á únsu UBS : 6.200 dalir á únsu (með mögulegri uppsveiflu-sviðsmynd upp í 7.200 dali ef geopólitísk áhætta eykst) Deutsche Bank : 6.000 dalir á únsu Goldman Sachs : 5.400 dalir á únsu (staðfest spá í apríl 2026 eftir lækkunina í mars) Bank of America : 5.000–6.000 dalir á únsu HELSTU DRIFKRAFTAR GULLMARKAÐARINS FYRIR LOK ÁRS 2026 Eftirspurn seðlabanka: Gert er ráð fyrir að opinber kaup nemi um 800–850 tonnum árið 2026 þar sem nýmarkaðsríki dreifa áhættu frá bandaríkjadal. Vaxtastefna: Markaðir gera ráð fyrir frekari vaxtalækkunum hjá Seðlabanka Bandaríkjanna. Goldman Sachs metur að hver 50 punkta lækkun styðji við gullverð um u.þ.b. 120 dali á únsu. Geópólitísk átök: Viðvarandi spenna, m.a. í Mið-Austurlöndum, hefur haldið uppi mikilli eftirspurn eftir gulli sem öruggu skjóli. Viðskipti byggð á væntingum um veikingu gjaldmiðla Áhyggjur stofnana af vaxandi ríkisskuldum Bandaríkjanna (yfir 39 billjónir dala) og sjálfbærni ríkisfjármála styðja við stöðuga langtímaeftirspurn eftir gulli sem vörn gegn lánshæfisáhættu. Áhætta fyrir horfur Stefnubreyting Seðlabanka Bandaríkjanna: Sterkari efnahagsgögn eða verðbólga knúin áfram af hækkandi orkuverði gæti knúið Seðlabanka Bandaríkjanna til að stöðva vaxtalækkanir eða snúa við stefnunni og hækka vexti. Slík þróun myndi styrkja Bandaríkjadal og þrýsta á eignir sem bera ekki ávöxtun, líkt og gull. Uppleysing spákaupmennsku: Miklar sveiflur eru áfram áhættuþáttur; gull féll um 11,6% í mars 2026 eftir að hafa náð sögulegu hámarki í 5.589,38 dölum á únsu þann 28. janúar. SILFURVERÐSPÁR HELSTU SPÁAÐILA FYRIR ÁRIÐ 2026 Silfurverð er talið munu ljúka árinu 2026 á bilinu 81–106 bandaríkjadalir á únsu, samkvæmt samhljóða mati stofnana og tæknilíkana. Þetta kemur í kjölfar mikilla sveiflna snemma árs 2026, þegar málmurinn náði sögulegu hámarki í 121,64 dölum á únsu í janúar áður en hann gekk í gegnum verulega leiðréttingu á markaði. Þegar þessi grein er rituð er silfurverð 76,28 bandaríkjadalir á únsu. Væntingar um hækkun á silfri eru því á bilinu 10–72%. Spár fyrir árslok 2026 Greiningaraðilar gera almennt ráð fyrir bata frá núverandi stöðu í apríl 2026 (~75 dalir á únsu) upp í þriggja stafa verð fyrir árslok. Spár fjármálastofnana: J.P. Morgan : Spáir meðaltali á fjórða ársfjórðungi um 85 dali á únsu og ársmeðaltali 2026 um 81 dali á únsu Bank of America : Heldur mjög jákvæðri grunnspá upp á 135 dali á únsu, með öfgasviðsmyndum allt að 309 dölum á únsu Goldman Sachs : Býst við meðaltalsbili 85–100 dali á únsu og lítur á silfur sem lykilmálm í „grænum umskiptum“ Commerzbank : Setur markmið við 90 dali á únsu fyrir árslok 2026 Tæknilegar og reiknilíkansspár: CoinCodex: Spáir nákvæmu verði 88,58 dali á únsu í árslok LiteFinance / LongForecast: Spá 95–106 dali á únsu í desember 2026 Helstu drifkraftar SILFURmarkaðarins fyrir lok árs 2026 Langvarandi framboðsskortur: Árið 2026 er sjötta árið í röð þar sem framboð silfurs er undir eftirspurn, þar sem námuvinnsla nær ekki að halda í við þörf markaðarins. Iðnaðareftirspurn: Notkun í sólarorku, rafbílum (EV) og gagnaverum fyrir gervigreind er orðin stór hluti eftirspurnar og hefur gert silfur að „tæknimálmi“. Peningastefna: Væntanlegar vaxtalækkanir Seðlabanka Bandaríkjanna síðar á árinu 2026 eru taldar helsti hvati fyrir verðhækkun með veikingu Bandaríkjadals. Gull/Silfur-hlutfallið: Það er nú á bilinu um 63:1 til 75:1, sem bendir til að silfur sé sögulega vanmetið miðað við gull og mætti því búast við frekari hækkunum á silfurverði. Samantekt verðbila 2026 Neikvætt svið: 50–65 dalir (ef háir vextir haldast eða iðnaðareftirspurn dregst saman) Grunnsvið: 81–95 dalir (samhljóða mat stofnana miðað við núverandi framboðsskort) Jákvætt svið: 100–135 dalir (drifið áfram af auknum skorti og vaxtalækkunum) Spákaupmennska: 200 dalir+ (sumir spá slíku vegna gengisrýrnunar gjaldmiðla) Vinsamlegast hafið í huga að ofangreindar verðspár hafa ekki raungerst. Verð á gulli og silfri getur bæði lækkað og hækkað.

Góðmálmar og iðnaðarmálmar eru líklegir til að hækka enn frekar þegar sveiflur minnka samkvæmt Dominic Schnider hjá svissneska UBS bankanum. Þótt verð á hrávöru hafi verið sveiflukennt í lok janúar, skiluðu góðmálmar, olía og iðnmálmar hækkunum í mánuðinum. Um leið og þessar sveiflur fara minnkandi njóta gull og aðrar lykilhrávörur góðs af vegna sterkra undirliggjandi þátta, að sögn Dominic Schnider, yfirmanns hrávöru- og APAC-gjaldmiðlamála hjá UBS Wealth Management. „Verð á góðmálmum, þrátt fyrir sveiflur, hækkaði í janúar þar sem pólitísk, landfræðileg og efnahagsleg óvissa jók eftirspurn eftir eignum sem falla undir „öruggt skjól á óvissutímum“, skrifaði Schnider í hrávöruuppfærslu á mánudag. Hann bendir einnig á að kopar hafi náð metverði í lok janúar áður en það svo leiðréttist, á meðan olíuverð hækkaði vegna skammtímaraskana á framboði í Bandaríkjunum og Kasakstan, auk veikingar á Bandaríkjadollar og spennu í Mið-Austurlöndum. Schnider sagði að eftir því sem nýlegar sveiflur halda áfram að minnka telji UBS að grunnþættir gulls og annarra lykilhrávara haldist hagstæðir. „Við sjáum gull halda áfram upp á við og það gæti náð allt að 6.200 dollurum á únsu um mitt ár, drifið áfram af eftirspurn seðlabanka og fjárfesta, miklum fjárlagahalla, lægri raunvöxtum í Bandaríkjunum og landfræðilegum áhættum,“ sagði hann. „Við spáum frekari framboðsskorti á kopar og áli sem ætti að styðja gullverð næstu misseri, á meðan kerfislægir drifkraftar (t.d. rafvæðing) styðja eftirspurn til lengri tíma.“ Schnider lagði til að fjárfestar sem ekki eiga gull í eignasafni sínu gætu gert vel í að bæta því við, á meðan þeir sem eiga mikið gull íhugi að dreifa áhættu yfir í aðrar hrávörur. „Fyrir fjárfesta sem hafa dálæti á gulli teljum við að hófleg úthlutun geti aukið fjölbreytni og veitt vörn gegn kerfislægum áhættum,“ skrifaði hann. „Fyrir fjárfesta með stórar úthlutanir og verulegan óinnleystan hagnað í gulli getur aukin fjárfesting í hrávörum eins og kopar, áli og landbúnaðarvörum hjálpað til við að dreifa framtíðarávöxtun.“ „Að okkar mati munu hrávörur gegna meira áberandi hlutverki í eignasöfnum á árinu 2026 og bjóða upp á aukna dreifingu í ljósi ójafnvægis milli framboðs og eftirspurnar, geópólítískrar áhættu og orkuskipta á heimsvísu,“ sagði Schnider. „Okkur líkar víðtækri útsetning í hrávörum og höldum áfram að líta jákvætt á gull sem skynsamlega vörn.“ Spá Schniders um 6.200 dollara verð á únsu er veruleg uppfærsla frá því sem hann sá fyrir aðeins mánuði áður. Þann 5. janúar skrifaði hann að kaup seðlabanka, vaxandi fjárlagahalli, lægri vextir í Bandaríkjunum og áframhaldandi geópólítísk áhætta myndu þrýsta gullverði upp í 5.000 dali fyrir lok fyrsta ársfjórðungs. „Hrávörur munu gegna meira áberandi hlutverki í eignasöfnum árið 2026,“ skrifaði Schnider. „Innan eignaflokksins sjáum við sérstök tækifæri í kopar, áli og landbúnaði, á meðan gull er áfram dýrmæt eign til að auka fjölbreytni eignasafna.“  Hann sagði að takmarkað framboð og vaxandi eftirspurn muni líklega styðja við hærra verð á mörgum hrávörum á árinu 2026 og að hann búist við að hækkun á gulli muni haldi áfram á þessu ári. „Að okkar mati ætti gull að hækka frekar vegna kaupa seðlabanka, fjárlagahalla, lægri raunvaxta í Bandaríkjunum og áframhaldandi geópólítískrar óvissu,“ sagði Dominic Schnider að lokum.

Á miðri nítjándu öld var fótboltinn enn ungur og ómótaður leikur. Reglurnar voru óljósar, hefðir blönduðust saman og mörkin milli fótbolta og ruðnings (rugby) voru oft óskýr. Leikmenn, sem höfðu alist upp við leik þar sem boltinn var gripinn með höndum, áttu erfitt með að losa sig við þann gamla vana. Einkum átti þetta við í Englandi, þar sem regluverk beggja íþróttanna þróaðist hlið við hlið. Árið 1862 greip eitt knattspyrnufélag til óvenjulegrar en afar áhrifaríkrar lausnar. Í stað þess að refsa leikmönnum fyrir að taka boltann með höndum, var ákveðið að launa þeim fyrir að gera það ekki. Samkomulagið var einfalt og næstum barnalega snjallt: Hver leikmaður sem hélt höndunum frá boltanum og lék eftir nýjum fótboltareglum fékk tvo gullpeninga að loknu leiktímabilinu. Gullið var ekki einungis verðlaun – það var tákn um nýja hugsun, nýjan leik og nýja íþróttamenningu. Á vellinum blasti við skrýtin sjón. Leikmenn hlupu með hendur niður með síðum eða héldu þeim fyrir aftan bak, sumir jafnvel krepptu fingur í hnefa eins og þeir væru að berjast við eigin eðlishvöt. Þegar boltinn skoppaði óvænt upp að brjósti þeirra var freistingin mikil – en glampi gullsins í huganum var sterkari. Þessi einfalda aðferð reyndist ótrúlega árangursrík. Smám saman lærðu leikmenn að treysta á sendingar með fótum og samspil, fremur en að nota styrk handanna. Fótboltinn fór þannig að líkjast því sem við þekkjum í dag; leik hraða, tækni og hugvits. Saga þessara tveggja gullpeninga er lítil, en hún segir okkur mikið. Hún minnir okkur á það að þróun íþrótta snýst ekki aðeins um reglur á blaði, heldur líka um mannlega hegðun, vana og stundum einfaldlega um réttan hvata á réttum tíma. Og þannig, með glansandi gull í höndum sem verðlaun, lærði fótboltinn loksins að sleppa tökunum.

(Kitco News) – Á sama tíma og gullmarkaðir hafa náð 5.000 dollara verðmarkinu sem áður þótti óhugsandi, hefur Bank of America hækkað skammtímamarkmið sitt fyrir gullverð í 6.000 dollara á únsu sem er sókndjarfasta verðspá fyrir málminn frá nokkurri stórri fjármálastofnun. „Sagan er ekki tryggur leiðarvísir inn í framtíðina, en meðalhækkun gulls yfir síðustu fjögur nautamarkaðsskeið var um 300% á 43 mánuðum, sem gefur til kynna að gull gæti náð 6.000 dollurum fyrir vorið,“ skrifaði greinandinn Michael Hartnett hjá Bank of America í minnisblaði til viðskiptavina. Hann spáir því að gullverð geti náð 6.000 dollurum á únsu fyrir vorið! Þetta myndi staðsetja gullverð meira en 20% hærra en núverandi sögulegt metverð er á málminum. Þann 5. janúar sagði Michael Widmer, yfirmaður málmarannsókna hjá Bank of America, að gull muni áfram verða lykileign í eignasöfnum fjárfesta á þessu ári. „Gull heldur áfram að skera sig úr sem áhættuvörn og uppspretta ávöxtunar,“ skrifaði Widmer. Bank of America telur að þrengri markaðsaðstæður, ásamt því að gull bregst vel við hagnaðarbreytingum, geri það að lykiláhættuvörn og arðbærri fjárfestingu árið 2026. Viðhorf Bank of America gagnvart 2026 byggir á spám þeirra um minnkandi framboð og hækkandi kostnað í gullgeiranum. Widmer gerir ráð fyrir að 13 stærstu gullnámufyrirtæki Norður-Ameríku framleiði 19,2 milljónir únsa á þessu ári, sem er 2% samdráttur frá 2025, og hann bætir við að flestar markaðsspár um framleiðslu séu of bjartsýnar. Widmer spáir að heildarkostnaður við framleiðsluna (all-in sustaining costs) hækki um 3% og fari í um það bil 1.600 dollara á únsu, sem er aðeins yfir því sem almennt er talið á markaði. Hann býst einnig við mikilli aukningu í arðsemi framleiðenda, þar sem því er spáð að heildar- EBITDA hækki um 41% í um 65 milljarða dollara árið 2026. Bank of America skrifaði á þessum tíma að þeir geri ráð fyrir að gull verði að meðaltali í 4.538 dollurum á únsu að raunvirði yfir árið 2026, á meðan silfur, platína og palladíum séu einnig talin munu hækka í verði, sem endurspeglar jákvæðar horfur bankans fyrir eðalmálma í heild. Widmer sagði að silfur gæti höfðað meira til fjárfesta sem eru tilbúnir að taka meiri áhættu fyrir mögulega meiri ávöxtun, og benti á að núverandi gull/silfur-hlutfall (um 59) gefi til kynna að silfur gæti enn skarað fram úr gulli. Hann vísaði til sögulegs lágmarkshlutfalls (32) árið 2011 sem myndi þýða silfurverð upp á 135 dollara á meðan lágmarkið í hlutfallinu árið 1980 (14) myndi þýða verð upp á 309 dollara á únsu af silfri. Í árlegri spá um horfur á vefriti sínu í desember sl. sagði Widmer að nautamarkaðssveiflur í gulli nái yfirleitt hámarki eingöngu þegar þeir undirliggjandi drifkraftar sem upphaflega kveiktu hækkunina fjara út, en ljúki ekki einfaldlega vegna þess að verð hækkar. „Ég hef áður bent á að gullmarkaðurinn hafi verið mjög ofkeyptur. En hann er í raun enn vannýttur í fjárfestingum,“ sagði hann. „Það er enn mikið svigrúm fyrir gull sem tæki til að dreifa áhættu í eignasöfnum.“ Widmer bætti við að hann sjái ekki fyrir sér að uppsveiflu á markaðnum ljúki á næstunni. Hann benti á að það þyrfti aðeins 14% aukningu í fjárfestingareftirspurn til að ná þessu markmiði. Fjárfestingareftirspurn hefur að meðaltali verið í kringum það stig síðustu tvo ársfjórðunga. Á sama tíma þyrfti 55% aukningu í fjárfestingareftirspurn til að knýja gullverð í 8.000 dollara á únsu á næsta ári. Fjárfestingareftirspurn, sérstaklega meðal smærri fjárfesta, hefur aukist mikið á undanförnum mánuðum, þar sem innflæði í gulltryggða kauphallarsjóði árið 2025 náði hæsta stigi síðan 2020. Hins vegar sagði Widmer að enn væru til lykilfjárfestar sem hefðu að mestu hunsað gullmarkaðinn, og að það gæti breyst á nýju ári. Widmer benti á að eðalmálmurinn nemi nú um 4% af heildarfjármálamarkaðnum en innan fagfjárfestageirans haldi hátekjufjárfestar aðeins um 0,5% af eignum sínum í gulli. Vaxandi áhugi á gulli kemur á sama tíma og margir fjárfestar efast áfram um áreiðanleika hefðbundinnar 60/40 eignadreifingar. Widmer sagði að rannsóknir sýni nú að það að halda 20% af eignasafni í gulli geti verið áhrifarík stefna. „Þegar þú keyrir greininguna frá 2020, geturðu í raun réttlætt að smærri fjárfestar ættu að hafa gullhlutfall langt yfir 20%,“ sagði hann. „Þú getur jafnvel réttlætt 30% eins og staðan er núna.“ En það eru ekki einungis smáfjárfestar sem gætu haft ávinning af frekari dreifingu fjárfestinga inn í gull. Widmer sagði að hann geri ráð fyrir að seðlabankar haldi áfram að kaupa gull jafnvel þótt opinberir varaforðar hafi náð ákveðnum viðmiðunarmörkum árið 2025. Hann benti á að gullforði seðlabanka hafi farið fram úr eignum þeirra í bandarískum ríkisskuldabréfum. Gull nemur nú að meðaltali um 15% af heildarvaraforða seðlabanka. Hins vegar gefa líkön hans til kynna að varaforðarnir væru fullkomlega hámarkaðir með að meðaltali um 30% gullhlutfall. „Hvort sem um er að ræða eignasafn seðlabanka eða stofnanafjárfesta, þá geta þeir haft ávinning af því að dreifa fjárfestingum í gull,“ sagði hann. Widmer bætti við að gríðarleg verðhækkun gulls árið 2025 þýði að það verði erfitt fyrir suma eignastjóra að hunsa það árið 2026. „Ef maður horfir bara á viðmið, þá hefur gull verið meðal þeirra fjárfestinga sem hafa skilað bestri frammistöðu á síðustu árum,“ sagði hann. „Það sem við höfum oft heyrt er að „gull sé ekki arðbær eign; það kostar að halda því, þú græðir ekkert á því, þannig að hver er þá tilgangurinn með því að halda því?“ En sé einungis horft til verðþróunar hefði gull í raun getað lagt gott af mörkum til eignasafna. Ég held að tölurnar tali sínu máli.“ Varðandi það hvað gæti kveikt á annarri tilfærslu yfir í gull, sagði Widmer að peningastefna Bandaríkjanna verði mikilvægur þáttur árið 2026. Hann benti á að líkön hans gefi til kynna að á lækkunarferli vaxta, þegar verðbólga er yfir 2%, hafi gullverð hækkað að meðaltali um 13%. „Þú þarft ekki einu sinni að sjá vaxtalækkanir á hverjum fundi,“ sagði hann. „Þú þarft bara að sjá að vextir séu að lækka.“ 

Á nýju ári er gert ráð fyrir að verð á gulli og silfri taki enn meiri kipp, í kjölfar mikilla hækkana árið 2025. Silfur hóf árið á um 30 dali á únsu áður en verðið rauk upp í 70 dali, á meðan gull hækkaði úr 2.600 dölum á únsu í hámark sem fór yfir 4.300 dali. Hvers vegna þetta skiptir máli Verð gulls og silfurs getur endurspeglað almenna stöðu efnahagsmála, bæði á uppgangs- og samdráttarskeiðum. Þættir á borð við verðbólgu, framboðstruflanir og geopólitíska spennu hafa veruleg áhrif á verðþróun málmanna. Sérfræðingar á fjármálamörkuðum benda á að vaxandi verðbólga styðji jafnan við hærra verð á bæði gulli og silfri. Verðbólga í Bandaríkjunum er enn yfir 2% markmiði bandaríska seðlabankans. Það sem vert er að vita Svissneski bankinn UBS telur að gullverð geti farið allt upp í 5.400 dali við mikla pólitíska og efnahagslega spennu í Bandaríkjunum. „Í fyrsta lagi er um að ræða spennu þrungið alþjóðlegt umhverfi, bæði pólitískt og efnahagslega, auk almenns veikleika í bandaríkjadal og lítillega lægri vaxta,“ sagði Juan Carlos Artigas, alþjóðlegur rannsóknarstjóri World Gold Council, í samtali við KITCO News. „Ef við tengjum þetta tvennt við jákvæða verðþróun þá hefur fjárfestingaeftirspurn stutt enn frekar við frammistöðuna.“ Helsta frávikið væri ef bandaríski seðlabankinn, Federal Reserve, gripi til vaxtahækkana á árinu 2026. Slík þróun gæti leitt til lækkunar á verði gulls og silfurs. „Ef hins vegar verður vart við væga niðursveiflu í bandaríska hagkerfinu, sem knýr seðlabankann til vaxtalækkana og veikir bandaríkjadal enn frekar, gæti það stutt við áframhaldandi hækkun gullverðs,“ sagði Artigas. „Það væri reyndar háð hraða og umfangi þessara vaxtalækkana, en gullverð gæti hækkað um á bilinu 5% til 15%. Ef efnahagsástand versnar enn frekar – hvort sem er vegna versnandi alþjóðlegra aðstæðna eða sem afleiðing af núverandi efnahagsstefnu – gæti fjárfestingaeftirspurn aukist verulega.“ Kevin Thompson, forstjóri 9i Capital Group, segir að hann búist við áframhaldandi hækkunum á verði gulls og silfurs, „aðallega vegna þess að ríkisstjórnir – ekki aðeins í Bandaríkjunum heldur víða um heim – reka gríðarlegan og viðvarandi hallarekstur.“ „Þessir málmar eru takmarkaðar auðlindir og hafa lengi verið taldir vörn gegn verðbólgu,“ sagði Thompson í samtali við Newsweek. „Þegar gjaldmiðlar halda áfram að rýrna, einkum bandaríkjadalurinn, tel ég að gull og silfur verði áfram eðlilegt mótvægi við þá þróun.“ Alex Beene, kennari í fjármálalæsi við háskólann University of Tennessee í Martin, sagði við Newsweek að árið 2025 hafi verið eitt það sterkasta fyrir gull og silfur síðan seint á áttunda áratugnum. „Þar sem efnahagsleg óvissa var viðvarandi allt árið leituðu margir fjárfestar í gull og silfur sem öruggt skjól,“ sagði Beene. „Ólíklegt er að málmarnir endurtaki 60% og 150% hækkanir, hvor um sig, á árinu 2026 en áframhaldandi hækkun veltur bæði á peningastefnu stjórnvalda og almennum hagvexti.“ Það sem fólk er að segja Kevin Thompson sagði einnig við Newsweek: „Stóran hluta síðasta áratugar voru verðbólgu-leiðréttar ávöxtunartölur gulls og silfurs tiltölulega hóflegar. Það hefur nú breyst. Gull hefur nú brotist yfir sitt fyrra verðtryggða hámark, á meðan silfur er enn langt undir og þyrfti að hækka í 170–200 dali á únsu til að ná sama árangri.“ Alex Beene sagði jafnframt: „Ef hæstiréttur fellir núverandi tollastefnu úr gildi gæti það orðið til þess að fjárfestar snúi sér að öðrum eignum. Sama gildir ef vöxtur fyrirtækja, bæði innanlands og á alþjóðavísu, verður meiri en búist var við. Þá yrðu gull og silfur síður aðlaðandi. Ef hins vegar eitthvað af efnahagslegri óvissu ársins 2025 heldur áfram inn í nýtt ár gætu málmarnir haldið áfram að hækka verulega.“ Hvað gerist næst? Þar sem verð á gulli og silfri heldur áfram að hækka bendir Kevin Thompson á að það geti hafi víðtækar afleiðingar fyrir alþjóðlega skuldastöðu.  „Heildarmyndin er ekki tilefni til bjartsýni heldur umhugsunar,“ sagði hann. „Langvarandi hallarekstur á heimsvísu er farinn að hafa áhrif að nýju. Ríki geta aðeins haldið skuldastöðu sinni í yfir 100% af vergri landsframleiðslu í takmarkaðan tíma áður en verðbólga lætur verulega á sér kræla. Mörg lönd standa nú frammi fyrir þeirri staðreynd og líklegt er að hátt verðlag haldist. Sögulega hefur slíkar aðstæður oft leitt til efnahagslegs álags, félagslegs þrýstings og í sumum tilvikum borgaralegra óeirða.“

Bandarísk hlutabréf skiluðu umtalsverðri hækkun, en urðu þó undir í samanburði við eðalmálma og alþjóðlegar hlutabréfavísitölur.

Í áratugi hefur Warren Buffett – „véfréttin frá Omaha“ – verið þekktur fyrir efasemdir sínar gagnvart gulli Hann hefur gagnrýnt gull sem „ óframleiðandi eign “, eitthvað sem „liggur bara þarna“ , ber enga vexti og skilar engum tekjum. Hann hefur alltaf kosið fyrirtæki með sjóðstreymi, arðgreiðslum og raunverulegum vaxtarmöguleikum. En á markaði þar sem langvarandi forsendum eru ögrað nánast daglega er afstaða Buffetts að breytast í hljóði – og sú breyting ætti að skipta alla alvarlega fjárfesta máli. Buffett, gull og 100 milljarða dala stefnubreytingin Þó Buffett hafi ekki haldið blaðamannafund og lýst yfir: „Kaupið gull!“ , tala gjörðir hans – og samhengi þeirra – skýrara en nokkur orð. Samkvæmt nýlegri grein í Barron’s eru sífellt fleiri sem velta því fyrir sér hvort fjárfestingaheimspeki Buffetts sé að laga sig að nýjum efnahagslegum veruleika: viðvarandi verðbólgu, alþjóðlegri óvissu, „afdollariseringu“ og aukinni eftirspurn eftir raunverulegum verðmætum. 100 milljarða dala reiðufjárstaða Buffetts er ekki aðeins öryggisnet – hún er stefna. Hún endurspeglar varfærni, áhættuvörn og áherslu á verðmætagæslu. Og nú telja fleiri greiningaraðilar og markaðssérfræðingar að gull passi fullkomlega inn í þessa nálgun. Frá gagnrýnanda gulls til fjárfestis? Vert er að rifja upp að félag Buffets, Berkshire Hathaway, vakti mikla athygli árið 2020 þegar það keypti hlut í Barrick Gold , einu stærsta gullnámufyrirtæki heims. Þó þeirri fjárfestingu hafi síðar verið hætt var skrefið sögulegt – það batt enda á áratugalanga forðun Buffetts gagnvart gulli í hvaða mynd sem er. Um þessar mundir, árin 2024 og 2025, er gull að slá öll met, komið yfir 4.000 dollara markið á únsu, og margir þeirra þátta sem Buffett hefur varað við – verðbólga, efnahagsleg ólga og mistök seðlabanka – eru í brennidepli. Af hverju gull – og af hverju núna? Samkvæmt umfjöllun Barron’s er ný kynslóð stefnumótenda farin að mæla með gulli sem nauðsynlegum hluta af vel samsettu eignasafni. Þetta á jafnt við um eftirlaunafólk, stofnanafjárfesta og jafnvel hefðbundna hlutabréfafjárfesta. Helstu ástæður þess eru meðal annars: Vörn gegn verðbólgu: Þar sem verðbólga er þrálát og raunvextir óvissir heldur gull áfram að vera ein áreiðanlegasta verðmætageymsla heims. Landfræðileg og pólitísk spenna: Stríð og pólitískur óstöðugleiki ýta fjárfestum í átt að öruggari eignum. Dreifing frá dollara: Þar sem ríki draga úr ósjálfstæði sínu gagnvart bandaríkjadal heldur gull áfram að styrkja stöðu sína í gjaldeyrisforða þjóða. Takmarkað framboð: Ólíkt fiat-gjaldmiðlum er framboð á gulli takmarkað, sem styður við langtímaverðgildi þess. Jafnvel David Rosenberg , þekktur sérfræðingur í markaðsstrategíum, sem vitnað er til í Barron’s, hefur sagt að „nú sé ekki rétti tíminn til að taka stórar áhættur“ og snýr sér því að gulli sem höggdeyfi gegn efnahagsáföllum. Hvað segir varfærni Buffetts okkur? Hin goðsagnakennda og agaða nálgun Buffetts – sérstaklega tregða hans til að elta tískubylgjur – er einmitt ástæðan fyrir því að þessi hljóðláta nálgun hans gagnvart gulli skiptir máli. Þegar maður sem hefur kallað gull „gælustein“ byrjar að beina fjármagni að gulltengdum eignum, er fyllsta ástæða til að veita því athygli. Jafnvel þótt hann sé ekki að kaupa í stórum stíl endurspeglar þessi breyting stærri sannleika: Gull er ekki lengur jaðareign; það er að verða hornsteinn nútíma eignasafna. Hvernig má bregðast við þessu? Þú þarft ekki að vera Warren Buffett til að njóta góðs af vaxandi mikilvægi gulls. Hvort sem þú ert að dreifa áhættu í eftirlaunasparnaði, eða verja eignasafn þitt, getur verið skynsamlegt að íhuga eftirfarandi leiðir: GULLMARKAÐURINN er eina fyrirtækið á Íslandi sem býður Íslendingum að fjárfesta í raunverulegu, snertanlegu gulli í gegnum AUVESTA Edelmetalle AG sem er gullfyrirtæki ársins í Þýskalandi, stærsta gullmarkaði Evrópu, árin 2021–2025 og margverðlaunað meðal annars fyrir „bestu verð og bestu þjónustu“ . VEFVERSLUN GULLMARKAÐARINS: Fyrir þau sem vilja fá gullmyntir eða gullstangir afhentar í hendur. Lokaorð: Þegar Buffett hallar sér að gulli ættir þú að gera það líka! Buffett eltir ekki strauma. Hann sér fram í tímann. Ef hreyfingar hans gefa til kynna að gull hafi unnið sér sess við borðið ættu fjárfestar að taka eftir því.  Því ef agaðasti verðmætafjárfestir heimsins er tekinn að halla sér í átt að gulli, þá gæti verið kominn tími til að þú gerðir það líka.

Verð á silfri hefur rokið upp í methæðir í aðdraganda væntrar vaxtalækkunar bandaríska seðlabankans (stýrivextir voru lækkaðir um 25 punkta 10. des.) og vegna áframhaldandi mikillar eftirspurnar tæknigeirans eftir efninu. Silfur fór í fyrsta sinn yfir 60 dali á únsu á svokölluðum „spot-markaði“ sl. þriðjudag (9. des.), þar sem viðskipti fara fram með tafarlausri afhendingu. Gull, sem náði metverði fyrr á þessu ári vegna vaxandi áhyggja af áhrifum bandarískra tolla og efnahagshorfa í heiminum, hækkaði einnig í verði í þessari viku. Fjárfestar hafa tilhneigingu til að færa fé sitt yfir í fágæta málma eins og gull og silfur þegar vextir lækka og Bandaríkjadalur veikist. Almennt var talið að bandaríski seðlabankinn myndi lækka stýrivexti sína um 25 punkta á miðvikudag, sem hann og gerði. „Þegar vextir eru lækkaðir kaupa fjárfestar gjarnan eignir eins og silfur því ávinningurinn af því að halda fé á bankareikningi eða kaupa skammtímabréf minnkar,“ segir Yeow Hwee Chua hjá Nanyang Technological University í Singapore. „Það flytur eðlilega eftirspurnina yfir í eignir sem taldar eru góðar til að geyma verðmæti, þar á meðal silfur,“ sagði hann. „Fjárfesting í svokölluðu „öruggu skjóli“ er einnig stór hluti skýringarinnar á nýju metverði gulls síðustu mánuði, þegar það í fyrsta sinn hefur farið yfir 4.000 dali á únsu. Hækkun silfurs má einnig rekja til „afleiddra áhrifa“ af hækkun gulls þar sem fjárfestar leita ódýrari valkosta,“ segir Christopher Wong, greinandi hjá OCBC bankanum. Gull hefur hækkað um meira en 50% á þessu ári, meðal annars vegna mikilla kaupa seðlabanka. Verð á platínu og palladíum hefur einnig hækkað á árinu. Eftirspurn er meiri en framboð Sérfræðingar segja að verð á silfri hafi einnig hækkað vegna þess að öflug eftirspurn frá tæknigeiranum hafi orðið meiri en framboðið. Þetta hefur hjálpað til við að tvöfalda verð silfurs á árinu og það hefur þar með skákað öðrum fágætum málmum, þar á meðal gulli. „Silfur er ekki bara fjárfestingareign heldur mikilvæg auðlind og æ fleiri framleiðendur hafa þörf fyrir efnið,“ segir Kosmas Marinakis, prófessor við Singapore Management University. Silfur, sem leiðir rafmagn betur en gull eða kopar, er notað í framleiðslu á vörum á borð við rafbíla og sólarsellur. Sérfræðingar búast við að aukin sala rafbíla ýti enn frekar undir eftirspurn eftir silfri, og þróun á rafhlöðum fyrir rafbíla skapi þörf fyrir enn meira af því. En það er erfitt að auka framboð silfurs hratt þar sem meirihluti heimsframleiðslunnar er aukaafurð úr námum sem aðallega vinna aðra málma eins og blý, kopar eða gull. „Verð á silfri hækkar einnig vegna áhyggja af því að Bandaríkin kunni að setja toll á það sem hluta af viðskiptastefnu Donalds Trump. Ótti við slíka tolla hefur einnig leitt til birgðasöfnunar á silfri í Bandaríkjunum, sem hefur valdið skorti annars staðar í heiminum. Bandaríkin flytja inn um tvo þriðju af því silfri sem þau nota, bæði í framleiðslu, skartgripi og fjárfestingar. Framleiðendur hafa keppst við að tryggja sér nægar birgðir svo framleiðsla truflist ekki, sem hefur hjálpað til við að hækka verðið á heimsmarkaði,“ segir prófessor Kosmas Marinakis. Hann bætti við að hann reikni með að verð á silfri haldist hátt á næstu mánuðum. HEIMILD: BBC 10.12.25